Raporo ya BBC ivuga ko 'umutaliyani' inyanya zigurishwa n’amasoko atandukanye yo mu Bwongereza bigaragara ko arimo inyanya zahinzwe kandi zatoranijwe mu Bushinwa hakoreshejwe imirimo y'agahato.
Ikizamini cyashinzwe na BBC Gahuzamiryango cyerekanye ko muri rusange, ibicuruzwa 17, ibyinshi muri byo bikaba byaragurishijwe mu Bwongereza ndetse n’abacuruzi bo mu Budage, bishoboka ko birimo inyanya z’Ubushinwa.
Bamwe bafite 'Umutaliyani' mu izina ryabo nka 'Tesato Purée yo mu Butaliyani', mu gihe abandi bafite 'Umutaliyani' mu bisobanuro byabo, nka Asda yibanda ku bivugwa ko irimo 'inyanya zahinzwe mu Butaliyani' ndetse na Waitrose 'Ibyingenzi by'inyanya Purée,' yisobanura ko ari 'inyanya zo mu Butaliyani'.
Amaduka manini ibicuruzwa BBC World Service yagerageje bivuguruzanya.
Mu Bushinwa, inyanya nyinshi ziva mu karere ka Sinayi, aho umusaruro wazo uhuza imirimo y'agahato n'Abatutsi ndetse n'abandi bake mu Bayisilamu.
Umuryango w’abibumbye (UN) urashinja leta y’Ubushinwa iyicarubozo no guhohotera aba bake, Ubushinwa bubona ko ari ikibazo cy’umutekano. Ubushinwa burahakana ko buhatira abantu gukora mu nganda z’inyanya bukavuga ko uburenganzira bw’abakozi bwabwo burengerwa n’amategeko. Nk’uko BBC ikomeza ibivuga, Ubushinwa buvuga ko raporo ya Loni ishingiye ku 'disinformation n'ikinyoma'.
Ubushinwa butanga hafi kimwe cya gatatu cy'inyanya ku isi, hamwe n'akarere k'amajyaruguru y'uburengerazuba bwa Sinayi bizwi nk'ikirere cyiza cyo guhinga imyaka. Icyakora, Sinayi kandi yahuye n’isi yose kubera raporo z’ihohoterwa ry'uburenganzira bwa muntu, harimo n’ifungwa rusange kuva mu 2017.
Imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu ivuga ko Abanyiginya barenga miliyoni bafunzwe mu byo Ubushinwa buvuga ko ari 'ingando zongeye kwiga.' Hagaragaye ibirego byerekana ko bamwe mu bafunzwe bakorewe imirimo y'agahato, harimo no mu mirima y'inyanya ya Sinayi.
BBC iherutse kuvugana n'abantu 14 bavuze ko babonye cyangwa babonye imirimo y'agahato mu musaruro w'inyanya muri ako karere mu myaka 16 ishize. Umwe mu bahoze bafunzwe, yavugaga ku izina ry'irihimbano, yavuze ko abakozi basabwaga kubahiriza ibipimo bya buri munsi bigera kuri 650 kg, bagahanwa abatsinzwe.
BBC yagize ati: “Biragoye kugenzura izo konti, ariko zirahoraho, kandi zigaragaza ibimenyetso muri raporo y’umuryango w’abibumbye yo mu 2022, ivuga ko iyicarubozo n’imirimo ikoreshwa ku gahato muri gereza ya Sinayi”.
Mu gucukumbura hamwe amakuru yoherezwa hirya no hino ku isi, BBC yavumbuye uburyo inyanya nyinshi zo mu Bushinwa zijyanwa mu Burayi - muri gari ya moshi zinyura muri Qazaqistan, Azerubayijani no muri Jeworujiya, aho zoherezwa mu Butaliyani.
Bamwe mu bacuruzi, nka Tesco na Rewe, basubije guhagarika ibicuruzwa cyangwa kubikuza ibicuruzwa, mu gihe abandi barimo Waitrose, Morrisons, na Edeka, batavuguruje ibyavuye mu bushakashatsi kandi bakora ibizamini byabo bwite, bivuguruza ibivugwa. Lidl yemeje ko yakoresheje inyanya z'Ubushinwa mu bicuruzwa byagurishijwe mu Budage mu 2023 kubera ibibazo byo gutanga.
Habajijwe ibibazo bijyanye nuburyo bukomoka kuri Antonio Petti, uruganda rukomeye rutunganya inyanya mu Butaliyani. Ibicuruzwa byoherejwe byerekana ko uruganda rwakiriye ibiro bisaga miliyoni 36 by’inyanya ziva mu Bushinwa Guannong hamwe n’ibigo biyishamikiyeho hagati ya 2020 na 2023.
Mu 2021, imwe mu nganda z’itsinda rya Petti yagabweho igitero n’abapolisi b’igisirikare cy’Ubutaliyani bakekwaho uburiganya - byatangajwe n’ibitangazamakuru byo mu Butaliyani ko Abashinwa n’izindi nyanya z’amahanga zatanzwe nk’umutaliyani. Umwaka umwe nyuma y’igitero, urubanza rwaciwe n’urukiko.
Mu ruzinduko rwihishwa mu ruganda rwa Petti, umunyamakuru wa BBC yafashe amashusho yerekana ingunguru yanditseho ko irimo paste y'inyanya yavuye mu Bushinwa Guannong yo muri Kanama 2023.
Umuvugizi wa Petti yabwiye BBC ko iyi sosiyete “itigeze ikora imirimo y'agahato.” Icyakora, iperereza ryerekanye ko Bazhou Red Fruit isangiye nimero ya terefone na Sinayi Guannong, hamwe n’ibindi bimenyetso birimo isesengura ry’amakuru yoherejwe, byerekana ko Bazhou ari isosiyete ikora ibicuruzwa.
Umuvugizi wa Petti yongeyeho ati: “Mu bihe biri imbere ntabwo tuzatumiza ibicuruzwa mu nyanya mu Bushinwa kandi bizamura igenzura ry’abatanga ibicuruzwa kugira ngo hubahirizwe uburenganzira bwa muntu n'abakozi”.
Amerika yashyizeho amategeko akomeye abuza ibicuruzwa byoherezwa mu mahanga byose mu Bushinwa, mu gihe Uburayi n’Ubwongereza byafashe ingamba zoroheje, bituma ibigo byigenga kugira ngo imirimo y’agahato idakoreshwa mu masoko.
Ibyavuye mu bushakashatsi bishimangira akamaro ka sisitemu zikomeye zo gukurikirana no gukemura ibibazo byo gukomeza gukorera mu mucyo ku isi. Mu gihe Umuryango w’ubumwe bw’ibihugu by’Uburayi washyizeho amabwiriza akaze yerekeye imirimo y’agahato mu rwego rwo gutanga amasoko, Ubwongereza bwishingikiriza ku kwiyobora bushobora gukurikiranwa.
Igihe cyo kohereza: Ugushyingo-05-2025




