Muri Kamena 2026, Uburayi bwari bushyushye cyane bitewe n'ubushyuhe bukabije.
Nk’uko bitangazwa n’Ibiro Ntaramakuru bya Xinhua, Agence France-Presse, ishingiye ku iteganyagihe ry’ikirere n’imibare y’abaturage b’Ikigo cy’Ubushakashatsi cya EU, yavuze ko ku ya 25 Kamena, nibura abantu miliyoni 101 mu Burayi bahuye n’ubushyuhe buri hejuru ya dogere selisiyusi 35, aho abantu miliyoni 50 bahuye n’ubushyuhe mu Bufaransa gusa. Dukurikije amahame ngenderwaho y’Umuryango w’Isi wita ku Iteganyagihe, ubushyuhe busobanurwa nk’ubushyuhe ntarengwa bwa buri munsi burenga dogere selisiyusi 32 bumara iminsi 3 yikurikiranya cyangwa irenga.
Amakuru aturuka muri Minisiteri y'Ubuhinzi y'Ubufaransa agaragaza ko mu majyepfo y'Ubufaransa tinyanyaUduce twibasira uturere twahombye kugeza kuri 80%. Raporo ya GuardianTV yasobanuye neza uko ibintu bimeze ubwo yavugaga ko “Inyanya zitetse ku muzabibu”.
Kuki Ubufaransa ari bwo bwagize ingaruka zikomeye cyane mu Burayi? Ubushyuhe bw’isi yose bwazamutseho dogere selisiyusi 1.4 ugereranije n’ubushize bwabayeho mbere y’inganda, mu gihe ubushyuhe bw’i Burayi muri rusange bwageze kuri dogere selisiyusi 2.4. Bitewe n’aho buherereye n’imiterere y’ikirere, Ubufaransa bukunze kwibasirwa cyane n’ingaruka z’umuyaga ushyushye kurusha Ubwongereza n’Ubudage. Ubushyuhe bukabije bwabaye ikintu gisanzwe mu Bufaransa, bugera kare kandi bukamara igihe kirekire buri mwaka. Mu 2003, ubushyuhe mu Bufaransa bwahitanye abantu barenga 14.000; mu 2026, ubushyuhe bwahitanye ubuzima bw’abantu ndetse n’imyaka.
Ubushyuhe bukabije mu majyepfo y'Ubufaransa buruta cyane "ibura ry'amazi" risanzwe. Ubushyuhe buhora burenga 40°C mu minsi myinshi bugira ingaruka ku mbuto ubwazo, bigatuma umusaruro w'ibigori ugabanuka hafi 30%, inkoko zipfa ibihumbi amagana mu Bufaransa, ndetse n'umusaruro w'amata ugabanukaho 30%-40% bitewe n'ubushyuhe mu nka z'amata. Urwego rw'ubuhinzi rwose "rurimo kurwara umuriro".
Ubu bushyuhe bwateje impaka za politiki ku bijyanye n'ingufu zikonjesha mu Bufaransa. Ishyaka ry'abahezanguni ryavuze ko ingufu zikonjesha ari ikintu cy'ingenzi mu mibereho, mu gihe abahanga mu bidukikije bashimangiye ko ingufu zikonjesha zizarushaho kwiyongera ingaruka z'ubushyuhe ku kirwa. Mu by'ukuri, igipimo cy'ingufu zikonjesha mu Bufaransa kiri munsi ya 10%, kikaba kiri hasi cyane ugereranyije n'icy'ibihugu bituranye bya Espagne n'Ubutaliyani. Mu cyumweru kimwe gusa, Carrefour yagurishije nibura imashini zikonjesha n'abafana b'amashanyarazi 30.000, kandi kugurisha kwa Amazon imashini zikonjesha n'abafana b'amashanyarazi mu Bufaransa hafi yikubye kabiri ugereranije n'igihe nk'icyo mu cyumweru gishize.
Dusubire ku nganda z'inyanya: inganda zitunganya inyanya mu Bufaransa zingana iki? Dukurikije ibyateganijwe n'inganda, umusaruro w'inyanya mu Bufaransa muri 2026 witezwe kugera kuri toni 494.900, hamwe n'ubuso bwo guhinga bungana na hegitari 2.736. Muri Mata, ibiciro by'imbere mu gihugu byari hejuru ya 34% ugereranije n'urwego rwa 2025 na 41% ugereranyije n'impuzandengo ya 2021-2025. Igabanuka ry'umusaruro ryamaze kugaragara mu buryo butaziguye mu biciro.
Ibibazo by'Ubufaransa ntibigarukira mu mipaka yabwo gusa. Nk'igihugu gikomeye mu buhinzi mu Muryango w'Ubumwe bw'u Burayi, igabanuka ry'umusaruro w'inyanya mu Bufaransa ryongereye igitutu ku tundi turere duhingwamo inyanya nk'Ubutaliyani na Esipanye. Ibiciro bya ketchup y'inyanya ku isoko ry'i Burayi byamaze kugaragara nk'igitutu ku ruhande rw'ibicuruzwa, bityo izamuka ry'ibiciro mu gihe gito ririmo koherezwa ku baguzi ku isi.
“Inzu y'ubushyuhe” ya Xinjiang n'ibitarasobanuka muri Mongoliya y'imbere
Mu gihe Uburayi buri guhangana n’ikibazo cy’inyanya, amaso y’abakora mu nganda z’inyanya ku isi yose ari kugana Iburasirazuba. Mu ntangiriro za Nyakanga 2026, ikibaya cya Xinjiang mu Bushinwa cyahuye n’ikibazo cy’imvura idasanzwe ya “heat dome”.
Ikirere cy'ubushyuhe ni iki? Mu magambo make, bivuga sisitemu ihamye ishyushye ifite umuvuduko mwinshi ikora ahantu harehare, ikora nk'umupfundikizo munini w'inkono ufunze neza uhambiriye mu majyaruguru y'Ubushinwa. Uyu "mupfundikizo" ufite imiterere ibiri yica: icya mbere, ufata ubushyuhe bwo ku butaka, ukabuza umwuka ushyushye gusohoka mu kirere cyo hejuru kandi ugatuma wirundanya hafi y'ubuso; icya kabiri, ufunga umwuka ukonje uturutse hanze, ukarinda umuyaga ukonje kwinjira n'umwuka ushyushye kwinjiramo.
Amatangazo yemewe aturuka mu kigo gishinzwe kugenzura ikirere cya Xinjiang agaragaza ko mu ntangiriro za Nyakanga, akarere kose ka Turpan kagumye hejuru ya dogere selisiyusi 40 mu minsi myinshi yikurikiranya, aho ubushyuhe ntarengwa bwapimwe bwa dogere selisiyusi 49 ku ya 3 Nyakanga, kandi uturere tumwe na tumwe tw’aho twitezwe kugera kuri dogere selisiyusi 50, bigaca ubushyuhe bw’ikirere mu gihe kimwe. Muri Hami, Bayangol n’utundi turere, ubushyuhe bw’ubuso bwarenze dogere selisiyusi 65.
Igiteye impungenge kurushaho ni uko iyi "mfunzo" idahagaze. Ikirere cy'ubushyuhe kirimo gukwirakwira mu burasirazuba buhoro buhoro. Nk'uko byatangajwe n'ikigo gishinzwe iteganyagihe cy'Ubushinwa ku ya 4 Nyakanga, umukandara w'ubushyuhe bwinshi watwikiriye Gansu n'iburengerazuba bwa Mongoliya, hanyuma winjira mu majyaruguru y'Ubushinwa na Huanghuai. Mu majyepfo ya Beijing, Tianjin, Hebei yo hagati n'amajyepfo, Henan yo mu majyaruguru n'uburengerazuba bwa Shandong, ubushyuhe ntarengwa bwo ku manywa buri kwiyongera kugera kuri 38°C kugeza kuri 40°C.
None se, ibihingwa by'inyanya bya Xinjiang bishobora kubaho uyu mwaka? Tugomba kubisesengura duhereye ku bintu bibiri: "imiterere y'ibihingwa" n' "ikirere cy'isi".
Gutera mu murima usanzwe ugereranije no gutera mu mazu akorerwamo ubuhinzi
100% by'inyanya zitunganywa muri Xinjiang zihingwa mu mirima ifunguye. Imiterere y'ubutaka ifunguye kandi ifite umwuka winjiramo yirinda ingaruka zo "guteka cyane" mu mazu acururizwamo ibiribwa. Uduce twibasiwe cyane mu Bufaransa ni amazu adafite ibikoresho bigezweho byo kugenzura ibidukikije, aho ubushyuhe bw'imbere mu nzu bushobora kwiyongera cyane kuruta urwego rwo hanze. Inyanya za Xinjiang zikurira mu mirima ifunguye, aho nibura umuyaga ushobora kunyura.
Icyizere cy'imvura yo kuhira urubura mu misozi ya Tianshan
Inyanya za Xinjiang zifite ubuzima bwiza mu mazi yashongeshejwe n'urubura aturuka mu misozi ya Tianshan. Nubwo ubushyuhe bwinshi bwongera ubushyuhe, bunatuma urubura rwo mu misozi miremire n'urubura bishonga, ibyo bigatuma amazi aboneka neza. Hamwe n'ikoranabuhanga rizwi cyane ryo "kuhira amazi ukoresheje pulasitiki + gucunga amazi n'ifumbire" muri Xinjiang, amazi agera ku mizi ashobora kwemezwa neza.
Umurongo wa nyuma w'ubwirinzi: Itandukaniro ry'ubushyuhe bw'umunsi
Gutunganya lycopene bisaba ubushyuhe bukwiye bwo mu ijoro. Akamaro ka Xinjiang kari mu miterere yayo izwi cyane y’ikirere: “kwambara ikoti ry’uruhu mu gitondo no kwambara agatambaro k’uruhu saa sita”. Nubwo ubushyuhe bwo ku manywa bwaba burenga 40°C, igihe cyose ubushyuhe bwo mu ijoro bwaba bugabanutse bukagera kuri 20°C, ibimera bishobora kubona amahirwe yo gukira.
Mu 2025, ubuso bw’inyanya zitunganyirizwa muri Xinjiang bwageze kuri mu 520.000, umusaruro ukaba warageze kuri toni miliyoni 4.8. Igipimo rusange cy’imashini cyari hejuru kigera kuri 99%, aho igipimo cyo kubiba no gusarura imashini cyarengaga 98.5%. Xinjiang ifite ibigo birenga 70 bitunganya, bishyiraho uburyo bwuzuye bw’inganda bukubiyemo ubworozi, gutera, gutunganya no kugurisha. Visi Perezida w’Ishyirahamwe ry’Inganda z’Inyanya rya Xinjiang yavuze ko ubuso bw’igihugu buhinga inyanya muri uyu mwaka ari mu 1.6 miliyoni, muri zo mu 1.35 miliyoni zikaba ziri muri Xinjiang, birenga 84% by’igihugu cyose.
Mu Ntara ya Changji no mu Karere ka Heshuo muri Xinjiang, abahinzi bavuze ko "ubwiyongere bw'indabo z'inyanya n'imbuto muri uyu mwaka buri ku rugero rwiza", aho umusaruro uteganijwe kuba toni 9 kuri mu. Abahinzi bo mu Mujyi wa Shawan nabo bavuze ko ubwoko bw'imbuto bukiri hagati y'imyaka buteganijwe gusarurwa mu ntangiriro za Kanama, bugatanga umusaruro ungana na toni 9 kuri mu.
Dukurikije amakuru menshi, ubushyuhe bw'igihe gito bwabaye mu ntangiriro za Nyakanga bufite ingaruka nke cyane ku kugabanuka k'umusaruro w'inyanya zo gutunganya inyanya muri Xinjiang. Ariko, ubushyuhe bwinshi buzihutisha kwera kw'imbuto, bishobora gutuma igihe cyo gusarura cyiyongera cyane, bigashyira imbaraga nyinshi mu gutunganya buri munsi ku nganda zitunganya inyanya zo mu mazi, bigatuma habaho gutondeka umurongo.
Igihe cyo kohereza: 10 Nyakanga-2026
