OMS iragira inama yo kwirinda gukoresha ibintu biryoshye bitari isukari mu kugabanya ibiro

Ifoto y'ishusho_2026-03-12_102424_420

Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS) ryasohoye amabwiriza agamije kwirinda gukoresha imiti isukari idakoresha isukari (NSS) mu kugabanya ibiro.

NSS ni uburyo bwo guhindura isukari irimo karori nke cyangwa nta karori zirimo aho gukoresha isukari y’ubuntu, kandi nk'uko OMS ibivuga, ikunze kugurishwa mu rwego rwo gufasha kugabanya ibiro cyangwa kugumana ibiro byiza. Nanone ikunze gusabwa nk'ubundi buryo bwo kugenzura isukari mu maraso ku bantu barwaye diyabete.

Inama ya OMS ishingiye ku byavumbuwe mu isuzuma ryimbitse ry’ibimenyetso bigaragaza ko gukoresha NSS nta nyungu irambye itanga mu kugabanya ibinure mu mubiri ku bantu bakuru cyangwa abana.

Ibisubizo by’ubushakashatsi bwakozwe muri aya mabwiriza byagaragaje ko gufata NSS nyinshi bifitanye isano n’ubwiyongere bwa 23% bw’ibyago byo kurwara diyabete yo mu bwoko bwa 2 iyo umuntu ayinyoye mu binyobwa birimo isukari ya NSS n’ubwiyongere bwa 34% bw’ibyago iyo yongewemo n’abantu ku giti cyabo kandi akayinywa mu biribwa no mu binyobwa.

Iri tegeko kandi ritanga inama yo kwirinda gukoresha NSS nk'uburyo bwo kugabanya ibyago byo kurwara indwara zitandura.

Francesco Branca, umuyobozi wa OMS ushinzwe imirire n'umutekano w'ibiribwa, yagize ati: “Gusimbuza isukari idafite ubuziranenge na NSS ntabwo bifasha mu kugabanya ibiro mu gihe kirekire. Abantu bagomba gutekereza ku bundi buryo bwo kugabanya isukari idafite ubuziranenge, nko kurya ibiryo hamwe n'isukari isanzwe, nk'imbuto, cyangwa ibiryo n'ibinyobwa bidasembuye.”

NSS isanzwe irimo saccharin, sucralose, stevia, acesulfame K, aspartame, inyungu, cyclamate, neotame na stevia.

Yongeyeho ati: “NSS si ibintu by'ingenzi mu mirire kandi nta ntungamubiri bifite. Abantu bagomba kugabanya uburyohe bw'indyo burundu, bahereye mu bwana bwabo, kugira ngo barusheho kugira ubuzima bwiza”.

Iri tegeko rireba ibintu byose biryoshye kandi bikomoka ku bimera cyangwa bihindurwa bitarimo intungamubiri, bitagaragara mu biryo n'ibinyobwa byakorewe mu nganda, cyangwa bigurishwa nk'ibicuruzwa byongerwa mu biribwa n'ibinyobwa n'abaguzi. Ariko, iri tegeko ntirireba abantu basanzwe barwaye diyabete.

Keith Ayoob, umujyanama mu bya siyansi mu nama ishinzwe kugenzura indyo yuzuye, yavuze ko iyi ngingo itatekereje ku bantu babana na diyabete aho NSS ishobora kugira "uruhare runini mu kubahiriza ibisabwa mu mirire yabo".

Yongeyeho ati: “Gushimangira kwa OMS kwibanda gusa ku kwirinda kwiyongera ibiro mu buryo butari bwiza n’indwara zitandura byibuze ni ukwibeshya. Umwanzuro wa OMS wo kutibanda ku gaciro k’ibiryo biryoshye bitari isukari ku barwayi ba diyabete ugarukira ku kutabyibuha. Kubikora bikuraho agaciro n’akamaro ka NSS ku bantu babana na diyabete n’abatarayirwara mbere y’uko bayirwara, irenga cyane 10% by’abatuye isi.”

Iyi nama ntireba isukari ifite karori nke na alkoholi z'isukari (polyols), ari zo isukari cyangwa ibikomoka ku isukari birimo karori kandi ntizifatwa nka NSS.


Igihe cyo kohereza ubutumwa: Werurwe-12-2026