impamvu puree y'inyanya ishobora kongera uburumbuke bw'abagabo

amakuru arambuye

Ubushakashatsi bushya bwagaragaje ko kurya puree y'inyanya bishobora kugira akamaro mu kongera uburumbuke bw'abagabo.

Intungamubiri ya Lycopene, iboneka mu nyanya, yagaragaye ko ifasha mu kongera ubwiza bw'intanga ngabo, ikagira uruhare mu kunoza imiterere yazo, ingano yazo n'ubushobozi bwo koga.

Intanga ngabo nziza kurushaho

 

Itsinda ry'abashakashatsi bo muri Kaminuza ya Sheffield ryashatse abagabo 60 bazima, bari hagati y'imyaka 19 na 30, kugira ngo bifatanye mu igerageza ry'ibyumweru 12.

Kimwe cya kabiri cy'abakorerabushake bafashe inyongeramusaruro ya 14mg ya LactoLycopene (ingana n'ibiyiko bibiri bya puree y'inyanya) ku munsi, mu gihe ikindi gice cyahawe ibinini bya placebo.

Intanga z'abakorerabushake zapimwe mu ntangiriro z'igerageza, mu byumweru bitandatu no mu mpera z'inyigo kugira ngo harebwe ingaruka zabyo.

Nubwo nta tandukaniro ryari riri mu gipimo cy’intanga ngabo, igipimo cy’intanga ngabo zifite ishusho nziza n’uburyo zigenda cyari hejuru hafi 40% ku bafata lycopene.

Ibisubizo bitera inkunga

Itsinda rya Sheffield ryavuze ko bahisemo gukoresha inyongeramusaruro muri ubwo bushakashatsi, kuko lycopene mu biribwa ishobora kugora umubiri kuyikuramo. Ubu buryo bwasobanuraga kandi ko bashobora kwizera ko buri mugabo wese abona intungamubiri zingana buri munsi.

Kugira ngo babone igipimo kingana na lycopene, abakorerabushake bagombaga kurya kilogarama 2 z'inyanya zitetse ku munsi.

Uretse kongera imisemburo, lycopene yanagize uruhare mu bindi byiza ku buzima, birimo kugabanya ibyago byo kurwara indwara z'umutima na kanseri zimwe na zimwe.

Ibisubizo by’ubushakashatsi bigaragaza intambwe nziza mu kunoza uburumbuke bw’abagabo, nk’uko Dr Liz Williams, wayoboye ubushakashatsi, yabibwiye BBC, ati: “Ubu bushakashatsi bwari buto kandi tugomba gusubiramo akazi mu magerageza manini, ariko ibisubizo birashimishije cyane.”

“Intambwe ikurikiraho ni ugusubiramo imyitozo ku bagabo bafite ibibazo byo kubyara no kureba niba lycopene ishobora kongera imisemburo kuri abo bagabo, kandi niba ifasha abashakanye gutwita no kwirinda imiti igabanya ubukana bw’imisemburo.”

Kugabanya inzoga bishobora kugufasha kongera amahirwe yo gusama (Ifoto: Shutterstock)

Kunoza uburumbuke

Ubugumba ku bagabo bugira ingaruka kuri kimwe cya kabiri cy'abashakanye badashobora gutwita, ariko hari impinduka nyinshi mu mibereho y'abagabo bashobora guhindura iyo bahuye n'ibibazo byo kubyara.

Ikigo gishinzwe ubuzima bw'abagore (NHS) kigira inama yo kugabanya inzoga, kikakugira inama yo kutarenze uniti 14 mu cyumweru, no kureka kunywa itabi. Kurya indyo yuzuye kandi iboneye no kugira ibiro bizima nabyo ni ingenzi kugira ngo intanga ngabo zigume zimeze neza.

Nibura imbuto n'imboga bitanu bigomba kuribwa buri munsi, hamwe na karubohidrati, nk'umugati wuzuye na makaroni, hamwe n'inyama zitarimo ibinure, amafi n'ibinyampeke kugira ngo bibe poroteyine.

Ishami ry’Ubutabera ryita ku bana (NHS) rinasaba kwambara imyenda y’imbere idafite ishingiro mu gihe ugerageza gutwita no kugerageza kugabanya stress, kuko ibi bishobora kugabanya umusaruro w’intanga ngore.

 


Igihe cyo kohereza: Ukuboza-04-2025